بسم‌الله الرحمن الرحیم

 

مصاحبه با آیت‌الله تألهی در تاریخ 7/12/1374

الحمدالله رب‌العالمین و الصلوه والسلام علی خیر خلقه و اشرف بریته و مظهر لطفه و هیبه علمه و خاتم رسله و مبلغ رسالاته، سیدنا و نبینا ابي القاسم محمد صلی ا.. عليه و على اهل بيته الطيبين الطاهرين الذين اذهب ا.. عنهم الرجس و طهرهم تطهيرا؛ و اللعنة الدائمه علی اعدائهم و مخالفيهم و منکری فضائلهم و غاصبی حقوقهم اجمعين الى يوم الدين. افسوس که اشتغالات غیر ضروری زندگی ما را از فهم معنای واقعی حیات باز داشته و ایام را به غفلت می‌گذرانیم و صد افسوس که استوانه‌های تقوی و فضيلت را فراموش کرده‌ایم و گفتگو و هم‌نشینی با ضعیفان را برگزیده، فرشته جان را آزرده می‌سازیم و زمانی متوجه خسران می‌گردیم که بخش عظیمی از قوای فکری و روحی‌مان تحلیل رفته است.

اعوذ بالله السميع العليم من الشيطان الرجیم. بسم ا... الرحمن الرحيم «إن هذا القران يهدي للتي هي أقوم و يبشر المؤمنين الذين يعملون الصالحات أن لهم اجرا كبيرا و أن الذين لا یومنون بالاخرة اعتدنا لهم عذابا" اليم» | قرآن مجید کتاب هدایت و حکمت است و کتاب رحمت و معجزه باقيه پیامبر (ص) است"هدى للناس " است، هدى للمتقين"است. خاتم کتب سماویه است بالاترین کتاب‌هاست. خداوند متعال می‌فرماید "ان هذالقرآن يهدي للتي هي اقوم.." این قرآن هدایت می‌کند به طریقی که اقوم طرق است، استوارترین راه‌هاست (يهدي للتي هي أقوم)، گروهی از جنیان وقتی آیات قرآن را شنیدند، گفتند:

..... انا سمعنا قرآنا عجبا يهدي الى الرشد فآمنا به ولن نشرک بربنا احد؛ و انه تعالی جد ربنا ما اتخذ صاحبة ولا ولد»

گفتند: ما قرآن و آیاتی را شنیدیم که خیلی شگفت آور و عجیب است و هدایت می‌کند به کمال و خیر و صلاح و رشد و ما به آن ایمان آوردیم.

قرآن شفای همه مرض‌هاست: «و ننزل من القرآن ما هو شفاء و رحمة للمؤمنين ولا يزيد الظالمين الا خساراً» ما قرآن را فرو فرستادیم و باعث شفای همه مرض‌هاست چه شفاء باطنی و چه شفاء ظاهری و رحمت است برای مؤمنین (و برای ستمگران چیزی جز خسارت نمی‌افزاید.) روایتی است که عامه هم این روایت را نقل کرده‌اند، خاصه هم آن را نقل کرده از سید انبياء محمد مصطفی (ص) است که فرمود: بر افضل الاعمال الحال المرتحل از حضرت پرسیدند و ما الحال المرتحل؟ حضرت فرمودند: «الخاتم المفتتح.» بهترین اعمال ختم به قرآن و افتتاح به قرآن است. قرآن را ختم کنید بلافاصله شروع کنید. در روایات به همین مضمون داریم که: «خانه‌ای که در آن تلاوت قرآن باشد، خیروبرکت آن زیاد می‌شود و محل نزول ملائکه است و درجات بهشت به‌حسب درجات آیات قرآن است.» روز قیامت به قاری قرآن گفته می‌شود آیه‌ای بخوان و بالا برو، آیه‌ای می‌خواند و بالا می‌رود. قریب به همین مضامین.

 قال امیرالمؤمنین (ع): البيت الذي يقرا فيه القرآن و يذكر الله عز و جل تكثر بركه و خضره الملائكة و تهجره الشياطين و يضيء لاهل السماء كما ضى الكواكب لاهل الارض و اثر البيت الذي لا يقرأ فيه القرآن ولا يذكر الله عوجل فيه تقل برکته و تهجره الملائكة و تحضره الشياطين.

یعنی: خانه‌ای که در آن قرآن خوانده شود و ذکر خداوند عز و جل در آن شود برکتش بسیار گردد و فرشتگان در آن بیایند و شیاطین از آن دور شوند و این خانه‌ها برای اهل آسمان مانند ستارگان برای اهل زمین می‌درخشد و خانه‌ای که در آن قرآن خوانده نشود و ذکر خدای عز و جل نشود برکتش کم گردد و فرشتگان از آن دور شوند و شیاطین در آن حاضر گردند

عن ابی عبدا...(ع) قال: من قرأ القرآن وهو شاب مؤم اختلط القرآن بلحمه و ديه و جعلها... عز و جل مع السفرة الكرام البررة... ثم يدخل الجنه فيقال له: إقراء و اصعد درجة ثم يقال له: هل بلغنا به و ارضیناک؟ فيقول: نعم.

قال: و من قرأة كثيرة و تعاهده بمشقة مين شدة حفظه اعطاه الله عزوجل اجر هذا مرتین

یعنی: هر که در حال جوانی قرآن بخواند و با ایمان هم باشد، قرآن با گوشت و خونش بیامیزد و خداوند عزوجل او را با فرشتگان پیغام برنده و نیک‌رفتارش رفیق کند و قرآن برای او در روز قیامت، پرده و مانعی از آتش باشد و گوید:

بار پروردگارا! هر کارگری به مزد کار خویشتن رسیده جز عمل‌کننده به من، پس گرامی‌ترین عطاهای خود را به او برسان. آنگاه فرمود:

پس خدای عزیز و جبار دو جامه از جامه‌های بهشتی به او بپوشاند و بر سرش تاج کرامت نهاده شود. سپس به قران گفته شود آیا ما تو را درباره این شخص خشنود کردیم؟ قرآن گوید: بار پروردگارا من برتر از این درباره او میل داشتم، پس نامه امان به دست راستش دهند و فرمان حیات جاودان در بهشت را به دست چپش گذارند و وارد بهشت گردد، پس به او گفته شود قرآن را بخوان و یک درجه بالا برو. سپس به قرآن گویند: آیا آنچه تو خواستی به او رساندیم و تو را خشنود ساختیم؟ گوید: آری آنگاه حضرت امام صادق (ع) فرمود: هر کس قرآن را بسیار بخواند و با اینکه حفظ آن دشوار است آن را به ذهن خویش بسپارد خداوند عزوجل، دو بار پاداش آن را به او بدهد.

البته قرائت قرآن، آدابی دارد یکی از آن‌ها اینکه: قرآن کتاب عمل است. وقتی می‌خوانید در آیات آن تدبر کنید افلا يتدبرون القرآن قرآن را با تفکر بخوانید و دیگر اینکه با ترتیل بخوانید (و رتل القرآن ترتيلا) و با صدای خوش بخوانید، هر چیزی، زینتی دارد و زینت قرآن، همان صوت خوش است، صوت خوش غیر غنا است، غنا البته که حرام است، اما صوت خوش، خوش است و هر مسلمانی هر روز وظیفه دارد که عهد خود را با قرآن، تجدید کند اقلاً در هر روز یک صفحه از قرآن بخواند و عهدش را انشاءا... تجدید کند.

از حالات بارز شیخ، حضرت استاد تألهی توجه و حضور قلب عجیب در نماز و اذکار و ادعیه و تلاوت قرآن مجيد است ایشان همچون اولیای بزرگ خود، حقیقتی دیگر از ظواهر امور را درک می‌کنند.

سؤال: بهترین کتاب تفسیر قرآن که سفارش می‌فرمایید کدام است؟

پاسخ: در میان تفاسیر خاصه، تفسير مجمع‌البیان بسیار خوب است و در بین تفاسیر عامه، تفسیر قاضی بیضاوی تفسیر مناسبی است و تفاسیری که نوشته شده است هریک در جای خود خوب است و تفسیر صافی خیلی از مطالبش را از تفسیر قاضی بیضاوی گرفته است. (در میان این‌ها) تفسیر الميزان (علامه سید محمدحسین طباطبائی رحمت ا... عليه) ناسخ همه تفاسیر است و ایشان، خصوصیتی که دارد این است که قرآن را با قرآن تفسیر کرده است. (القرآن يفسر بعضه بعضا) و بسیار تفسیر خوبی است و هر کدام از آن‌ها (در جای خود) بسیار عالی است و میان این‌ها تفسیر مجمع‌البیان و تفسیر بیضاوی خوب است.

سؤال: هدف از نزول قرآن چیست؟ و امتیاز این کتاب نسبت کتب انبیاء سلف چیست؟

پاسخ: قرآن برای هدایت نازل شده و کتاب جامعی است و ناسخ تمام دین‌ها (و کتاب‌هاست) ادیان قبلی همه مقدمه‌ای بودند برای نزول قرآن و زمینه را برای نزول قرآن فراهم کردند. قرآن کتاب کامل، جامع و ناسخ آن‌هاست و تا روز قیامت (به‌عنوان معجزه جاودان حضرت رسول (ص) باقی است. خداوند درباره قرآن می‌فرماید، جن و انس نمی‌توانند کتابی مانند این قرآن بیاورند حتی اگر همدیگر را باری و پشتیبانی کنند. انسان‌ها جمع شدند و خواستند با قرآن معارضه کنند؛ اما خودشان اظهار عجز کردند و گفتند این آیه را که دیدیم از معارضه دست کشیدیم. قرآن چنین کتابی است کتاب حکمت است، خاتم کتب است.

 

 

سؤال: لطفاً بفرمایید مردم ما چگونه می‌توانند جوانان را با تعالیم اسلام آشنا سازند تا از دست اجانب ایمن شوند؟

پاسخ: باید جوانان را در مسجد حاضر ساخت و آن‌ها را با احکام و اخلاق اسلامی، آشنا کرد البته توسط اشخاصی که تخصص داشته باشند. وقتی جوانان با تعالیم آشنا شدند، خودشان به دین علاقه‌مند شده و به آن می‌گروند و پیروی می‌کنند. احیاء دستورات حضرت حق بدین‌صورت است که احکام و اخلاق اسلامی را فرا گیرند و نشر دهند. در روایت است که می‌فرماید: "رحم الله امراء احيا امرنا" خداوند رحمت کند کسی را که امر و دستور مار ا زنده می‌کند. پرسیدند: احیاء امر شما چگونه است؟ می‌فرماید: کلمات و علوم و معارف ما را بیان کنید؛ و نشر دهید اگر مردم محاسن کلمات و تعالیم ما را بفهمند، قهرا از ما پیروی می‌کنند و از معارف و اخلاق و احکام ما پیروی می‌کنند، راه اصلاح جوانان هم همین‌طور است.

باید معارف و علوم دین را به جوانان آموخت و آن‌ها را آشنا ساخت، البته نه هرکس، بلکه افرادی که درزمینهٔ علوم ائمه اطهار (ع) تخصص داشته باشند، جنیان، وقتی آیات قرآن را شنیدند گفتند: "انا سمعنا قرآن عجبا يهدي إلى الرشد.

ما قرآن را شنیدیم که خیلی شگفت‌آور و عجیب است به‌سوی رشد هدایت می‌کند. سپس ایمان آوردند چگونه ممکن است انسان‌ها و جوانان ایمان نیاورند؟

در کافی شریف در کتاب ایمان و کفر، بابی دارد تحت عنوان " الاقتصاد في العبادة " که انسان حتی در عبادت هم باید میانه‌روی را رعایت کنند. افراط و تفریط در همه کارها حتى عبادت مذموم شده است.

این روایت چنین است) عن أبي جعفر (ع) قال، قال رسول ا..(ص): " أن هذا الدین متین فاوغلو فيه برفقٍ ولا تكرهوا عبادة الله الى عبادالله، فتكونوا كالراكب المنبت الذي لا سفراً قطع و لا ظهرا ابقى".

ایشان بسیار متواضع‌اند هم در مجالس عمومی و معاشرت‌های اجتماعی و هم در جلسات درس، مخصوصاً نسبت به طلاب به‌طوری‌که گاهی در اثر تواضع فراوان ایشان امر بر بعضی مشتبه می‌شد که به‌راستی کدام استاد است و کدام شاگرد و طلبه؟

 دین اسلام، دین کامل و جامع و متین است، مردم را با ملایمت وارد دین کنید این دین دینی است محکم، کامل، تمام و مردم را با رفق و ملایمت و مدارا داخل در دین کنید. رفق مقابل خشونت است، عبادت خدا را به عبادالله تحمیل نکنید آن‌وقت می‌شوید مثل راکبی که در سرعت شتاب کند آنگاه نه سفر و مسافت را پیموده باشید و نه برای خود پشت و مرکبی باقی گذارید. مردم را با ملایمت و مدارا وارد دین کنید و آن‌ها را آشنا سازید. تحمیل نکنید که شانه خالی کنند و فرار کنند، راه دعوت جوانان به تهذیب هم همین است، ائمه ما علیهم‌السلام راهش را بیان کرده‌اند.، " فاوغلوا الناس فيه برفق

مفهوم این سخن از مثالی که از امام صادق (ع) در باب درجات ایمان و تفاوت استعدادها و طاقت افراد، در پذیرش ایمان و تعالیم دین نقل شده است بسیار آشکار است:

فرد مسلمانی، همسایه نصرانی داشت، او را به اسلام دعوت کرد. و در نظرش جلوه داد تا پذیرفت، سحرگاه نزد نصرانی تازه مسلمان رفت و در زد، گفت کیست؟ گفت .... وضو بگیر و جامه‌هایت بپوش و همراه ما به نماز بیا. او وضو گرفت و به نماز رفت..... پس از نماز نصرانی قصد رفتن داشت مرد مسلمان گفت کجا می‌روی تا ظهر چیزی نمانده همراه او نشست تا نماز ظهر اقامه کرد. بدین ترتیب او را تا عصر و سپس تا شب نگه داشت و به نماز وادار ساخت... صبح روز بعد مجدداً نزد مرد تازه مسلمان رفت و او را به نماز دعوت کرد، تازه مسلمان گفت، برای این دین شخصی بیکارتر از مرا پیدا کند که من مستمند و عیال وارم ...... سپس امام صادق علیه‌السلام فرمود، مرد مسلمان، نصرانی را به دیسمی وارد کرد که از آن بیرونش آورد (زیرا ریاضت کشی و فشار یک روز عبادت سبب شد که به دین نصرانی خود برگردد و از چنین دین محکم و مستقیم خارجش کرد.)

از امام جواد(ع) نقل شده که مؤمن به سه چیز نیازمند است

"المؤمن يحتاج الى ثلاث : توفيق من الله و واعظ من نفسه و قبول مين ينصحه

1- توفیق الهی ۲ - واعظ درونی 3- پذیرش نصیحت کننده. معنی این سخن این است که در باب ایمان و هدایت‌پذیری، خود انسان هم باید اهلیت و شانیت داشته باشد تا موعظه بر او اثر گذارد. همان‌طور که امام علی (ع) در پایان خطبه همام فرمود هكذا يصنع المواعظ البالغه باهلها. (راوی خطبه همام می‌گوید پس از پایان یافتن توصیف متقین توسط امام برای همام، ناگهان همام ناله‌ای از جان کشید که روحش همراه آن از کالبدش خارج شد. امیر مؤمنان آنگاه فرمود: من از این پیشامد می‌ترسیدم، سپس فرمود: "اهكذا تصنع المواعظ البالغة باهلها"

مواعظ و پند و اندرزهای رسا به آنان که اهل موعظه‌اند چنین می‌کند)

 انشاء ا.. خداوند ما را به راه مستقیم خویش هدایت فرماید.|

وصلی ا.. علی‌محمد وآله الطاهرين

Go to top